Raków Częstochowa przeszedł drogę, która w polskiej piłce wydawała się niemożliwa. Klub z miasta kojarzonego przede wszystkim z Jasną Górą przez dekady funkcjonował w cieniu ligowej czołówki, balansując między niższymi ligami a sporadycznymi pobytami w Ekstraklasie. Prawdziwy przełom nastąpił po 2016 roku, kiedy klub awansował do I ligi, a następnie pod wodzą trenera Marka Papszuna rozpoczął budowanie drużyny, która w ciągu kilku sezonów zadziwiła całą Polskę, by w 2019 roku awansować do Ekstraklasy. To, co wydarzyło się później, zmieniło nie tylko oblicze klubu, ale całej polskiej piłki – Raków zdobył mistrzostwo Polski, dwukrotnie triumfował w Pucharze Polski i trzykrotnie sięgnął po Superpuchar, stając się jednym z najważniejszych zespołów w kraju.
Raków Częstochowa: rozgrywki ostatnich lat
Częstochowski klub regularnie uczestniczy w rozgrywkach Ekstraklasy oraz krajowych pucharach, budując swoją pozycję wśród najlepszych drużyn w Polsce. Pełne zestawienie meczów i wyników znajdziesz w harmonogramie poniżej – wszystkie spotkania ligowe i pucharowe w jednym miejscu.
Początki i długa droga do elity
Klub „Racovia” powstał w 1921 roku w dzielnicy Raków, jednak został rozwiązany w 1925 roku z powodu braku rejestracji, by dwa lata później zostać reaktywowany jako Robotniczy Klub Sportowy Raków. Klub działał pod patronatem Polskiej Partii Socjalistycznej i był finansowo wspierany przez Hutę Częstochowa. To właśnie Huta przez długie lata pozostawała głównym sponsorem, a jej kondycja finansowa bezpośrednio przekładała się na możliwości rozwoju sekcji piłkarskiej.
Raków przez długie lata grał w niższych ligach polskich, awansując do trzeciej ligi dopiero po kilku latach od reaktywacji, gdzie pozostał aż do 1962 roku. Początek lat 60. przyniósł awans na zaplecze Ekstraklasy, ale klub nie potrafił się utrzymać na tym poziomie. W sezonie 1993/1994 drużyna zajęła pierwsze miejsce w II lidze, awansując do I ligi, gdzie występowała przez cztery sezony (1994-1998), by w sezonie 1997/1998 spaść z powrotem do II ligi.
W fatalnym sezonie spadkowym Raków w 33 kolejkach zdobył zaledwie dwa punkty z bilansem bramkowym 16-139
Przełom XX i XXI wieku to najtrudniejszy okres w historii klubu. Trudna sytuacja finansowa sprawiła, że w 2001 roku Częstochowianie znaleźli się w IV Lidze, rok później powołano do życia KS Raków, a w 2011 roku spółka akcyjna RKS Raków Częstochowa przejęła sekcję piłki nożnej. W 2014 roku właścicielem klubu został Michał Świerczewski, który wobec słabych wyników sportowych w 2016 roku zatrudnił Marka Papszuna na stanowisku pierwszego trenera, by w kolejnych latach zespół odnosił coraz większe sukcesy sportowe.
Finał Pucharu Polski 1967 – pierwszy wielki sukces
9 lipca 1967 roku na stadionie Błękitnych Kielce trzecioligowy Raków zmierzył się w finale z pierwszoligową Wisłą Kraków, wyrównany mecz zakończył się bezbramkowym remisem, a o wszystkim zdecydowała druga połowa dogrywki, w której Wiślacy strzelili dwa gole – do dzisiaj jest to największy sukces Rakowa w rozgrywkach Pucharu Polski sprzed ery sukcesów. Srebrny medal w pucharowych rozgrywkach pozostał przez ponad pół wieku najważniejszym osiągnięciem klubu.
Pięć lat później Raków po raz drugi dotarł do półfinału rozgrywek o krajowy puchar, eliminując po kolei Barbarę Częstochowa, AZS Częstochowa, CKS Czeladź, Górnika Sośnicę, Garbarnię Kraków, ŁKS Łódź i Zagłębie Wałbrzych. Te dwa pucharowe sukcesy przez dekady pozostawały najjaśniejszymi momentami w historii klubu.
Spartakiada Młodzieży 1985
W 1985 roku drużyna Rakowa prowadzona przez trenerów Zbigniewa Dobosza i Andrzeja Lewandowskiego wygrała Spartakiadę Młodzieży w kategorii piętnastolatków, zawody odbyły się w Rzeszowie, a młodzi piłkarze z późniejszym selekcjonerem Jerzym Brzęczkiem w składzie wygrali wszystkie mecze bez straty bramki. Ten sukces młodzieżowej drużyny pokazał, że klub potrafi wychowywać talenty – wśród nich był właśnie Jerzy Brzęczek, późniejszy reprezentant Polski i selekcjoner kadry narodowej.
Era Marka Papszuna i droga do mistrzostwa
Marek Papszun objął drużynę jeszcze w III lidze, wprowadził systematyczność, organizację i konsekwencję, które zaowocowały sukcesami – Raków nie był klubem, który ściągał gwiazdy, to był zespół budowany świadomie w oparciu o ludzi niedocenianych, ale zdeterminowanych, by w ciągu kilku sezonów stworzyć jedną z najlepiej grających drużyn w Polsce.
W sezonie 2016/2017 drużyna prowadzona przez Marka Papszuna awansowała do I Ligi, a 24 kwietnia 2019 roku fani świętowali awans do Ekstraklasy, by niedługo później w sezonie 2022/2023 „Medaliki” po raz pierwszy sięgnęły po tytuł Mistrzów Polski. Po 25 latach Raków ponownie awansował do ekstraklasy – na pięć spotkań przed końcem sezonu podopieczni trenera Marka Papszuna zagwarantowali sobie awans, pokonując Podbeskidzie Bielsko-Biała 2:0, drużyna zdominowała rozgrywki I ligi i dobrze radziła sobie także w Pucharze Polski, gdzie dotarła do półfinału.
| Sezon | Osiągnięcie w lidze | Puchar Polski | Superpuchar Polski |
|---|---|---|---|
| 2018/2019 | Awans do Ekstraklasy (I liga) | Półfinał | – |
| 2019/2020 | 3. miejsce (debiut w Ekstraklasie) | – | – |
| 2020/2021 | Wicemistrzostwo Polski | Zwycięstwo | – |
| 2021/2022 | Wicemistrzostwo Polski | Zwycięstwo | Zwycięstwo |
| 2022/2023 | Mistrzostwo Polski | – | Zwycięstwo |
| 2024/2025 | Wicemistrzostwo Polski | – | Zwycięstwo |
Pierwsze mistrzostwo Polski i era dominacji
7 maja 2023 roku Raków wygrał mistrzostwo Ekstraklasy po raz pierwszy w swojej historii, tym samym kwalifikując się do Ligi Mistrzów. To był moment kulminacyjny wieloletniej pracy i konsekwentnej realizacji wizji budowy nowoczesnego klubu. W sezonie 2022/2023 zespół z Częstochowy zdobył mistrzostwo Polski, wyprzedzając w tabeli tak uznane marki jak Legia Warszawa czy Lech Poznań – to osiągnięcie zapisało się złotymi zgłoskami w historii klubu, miasta i całej polskiej piłki.
Przed zdobyciem tytułu mistrzowskiego Raków dwukrotnie kończył sezon jako wicemistrz. Sezon 2020/2021 był momentem, kiedy Raków zdobył Puchar Polski, pokonując Arkę Gdynia 2:1, oraz zakończył sezon jako wicemistrz Polski. W wyścigu o tytuł ligowy w sezonie 2021/2022 Raków przegrał z Lechem Poznań zaledwie pięcioma punktami, a mistrzowie zostali wyłonieni przedostatniego dnia sezonu.
Raków ma na koncie Superpuchar Polski zdobyty w 2021 i 2022 roku, w ciągu zaledwie trzech lat sięgnął po komplet krajowych trofeów, czego nie udało się wcześniej żadnemu zespołowi spoza największych aglomeracji
Puchary Polski – dwa triumfy nad gigantami
Raków dwukrotnie zdobył Puchar Polski – po raz pierwszy w sezonie 2020/2021, kiedy w finale pokonał Arkę Gdynia 2:1, oraz ponownie w sezonie 2021/2022, triumfując nad Lechem Poznań 3:1. Drugi finał był szczególnie efektowny – bramki zdobyli Vladislavs Gutkovskis w 6. minucie, Mateusz Wdowiak w 36. i Ivi Lopez w 77., a dla Lecha trafił Joao Amaral w 52. minucie.
17 lipca 2021 roku Raków Częstochowa pokonał obrońcę tytułu Ekstraklasy, Legię Warszawa, w rzutach karnych, zdobywając Superpuchar Polski 2021. 9 lipca 2022 roku Raków wygrał drugi z rzędu Superpuchar Polski, pokonując Lecha Poznań 2:0. Te zwycięstwa nad stołecznymi i poznańskimi gigantami potwierdziły, że częstochowski klub na trwałe dołączył do polskiej elity.
Najskuteczniejsi strzelcy w historii klubu
Hiszpański napastnik Ivi López to najskuteczniejszy strzelec w historii Rakowa Częstochowa – w barwach klubu zdobył łącznie 89 bramek we wszystkich rozgrywkach, w tym 67 goli w Ekstraklasie. López trafił do Częstochowy w 2019 roku i szybko stał się ulubieńcem kibiców, jego styl gry idealnie pasował do filozofii Papszuna – nie był typowym napastnikiem pudełkowym, ale zawodnikiem, który potrafił schodzić po piłkę, asystować kolegom i przede wszystkim strzelać gole w kluczowych momentach.
Vladislavs Gutkovskis, łotewski napastnik, w sezonie 2021/2022 zdobył 16 bramek i był najlepszym strzelcem Rakowa w tym sezonie. Gutkovskis zostawił wyraźny ślad w historii klubu, strzelając bramki zarówno w lidze, jak i w europejskich pucharach, jego fizyczna gra i skuteczność w polu karnym idealnie wpisywały się w styl gry preferowany przez Marka Papszuna.
- Ivi López – 89 bramek (67 w Ekstraklasie)
- Vladislavs Gutkovskis – najlepszy strzelec sezonu 2021/2022 (16 goli)
- Fabian Piasecki – regularny strzelec w lidze i europejskich pucharach
- Sebastian Musiolik – ważna postać w początkach ery sukcesów
Europejskie puchary – debiut i pierwsze sukcesy
Najwyższa pozycja ligowa w historii klubu zagwarantowała miejsce w nowo utworzonych kwalifikacjach do Ligi Konferencji Europy UEFA na sezon 2021-22, co było debiutem w europejskich rozgrywkach, a kolejnym sukcesem było zdobycie Pucharu Polski 2020-21, pierwszego wielkiego trofeum, po pokonaniu w finale Arki Gdynia 2:1.
Pierwszy występ w europejskich rozgrywkach miał miejsce w drugiej rundzie kwalifikacyjnej Ligi Konferencji Europy 2021-22, gdzie Raków zmierzył się z litewską Sūduvą – mecz zakończył się wynikiem 0:0 po obu meczach (4:3 w rzutach karnych), w trzeciej rundzie kwalifikacyjnej pokonali rosyjski Rubin Kazań wynikiem 1:0 w dwumeczu.
W fazie kwalifikacyjnej Ligi Konferencji Europy zespół pokonał FC Astana (6:0 w dwumeczu) i FC Spartak Trnava (3:0 w dwumeczu), ale przegrał ze Slavią Praga (2:3 w dwumeczu) w rundzie play-off. Raków następnie grał w Lidze Europy w tym sezonie, gdzie odpadł w fazie grupowej.
Raków brał udział w eliminacjach do Ligi Konferencji Europy i Ligi Europy, mierząc się między innymi ze Spartakiem Trnawa, Gentem czy Slavią Praga, te doświadczenia sprawiły, że klub zyskał rozpoznawalność nie tylko w kraju, ale i za granicą
Wychowankowie i legendy klubu
W Rakowie Częstochowa w młodzieżowych ekipach swój talent wykuwał Jakub Błaszczykowski – „Kuba” jest wychowankiem tego klubu, którego był zawodnikiem w latach 1993-2002, również były kapitan i selekcjoner reprezentacji Polski Jerzy Brzęczek jest uznawany za wychowanka Rakowa, w którym występował jako junior w latach 1983-1988.
Do wychowanków Rakowa można zaliczyć też Jacka Magierę, który poza karierą piłkarską ma również spore osiągnięcia w roli szkoleniowca – to były trener Legii Warszawa i selekcjoner reprezentacji młodzieżowej U-20. Jacek Magiera jest jednym z legendarnych zawodników Rakowa, kojarzony głównie z Legią Warszawa, jednak zanim powędrował do Stolicy, reprezentował barwy Częstochowian jako wychowanek klubu, debiutując 18 marca 1995 roku w Ekstraklasie przeciwko Stali Mielec.
Filozofia gry i model klubu
Raków był zespołem budowanym świadomie, w oparciu o ludzi niedocenianych, ale zdeterminowanych, by w ciągu kilku sezonów stworzyć jedną z najlepiej grających drużyn w Polsce, znaną z dyscypliny taktycznej i wysokiej intensywności gry. Marek Papszun wprowadził rozpoznawalny styl oparty na pressingu, organizacji defensywnej i skutecznych kontratakach.
Marek Papszun prowadził Raków przez 7 lat (2017-2024), zdobywając 3 mistrzostwa Polski, 1 Puchar Polski i 3 Superpuchary Polski. Jeszcze przed zakończeniem sezonu 2022/23 klub poinformował, że z końcem rozgrywek pożegna się Marek Papszun, szkoleniowiec postanowił zakończyć swoją misję będąc na szczycie, jego następcą został dotychczasowy asystent Dawid Szwarga, jednak ten pomysł nie wypalił, sezon 2023/24 był dla Rakowa zupełnie nieudany, po jego zakończeniu władze klubu zdecydowały się na powrót do sprawdzonego wariantu i przekonały Papszuna do powrotu.
Stabilność finansowa i zarządzanie
Klub prowadzi przemyślaną politykę transferową – Raków kupuje młodych, perspektywicznych piłkarzy, rozwija ich, a następnie sprzedaje z zyskiem, jednocześnie klub potrafi zatrzymać kluczowych zawodników na tyle długo, by osiągać sukcesy sportowe. Stabilność finansowa pozwala Rakowowi planować długoterminowo, klub inwestuje w akademię, infrastrukturę treningową i skautingową bazę danych, co ma zapewnić, że sukces nie będzie jednorazowy, ale trwały.
Podsumowanie osiągnięć
Raków Częstochowa przeszedł drogę od ligowego kopciuszka do jednego z najbardziej utytułowanych klubów w Polsce w ostatnich latach, największy przełom nastąpił w sezonie 2022/2023, kiedy zespół z Częstochowy zdobył mistrzostwo Polski, wyprzedzając w tabeli tak uznane marki jak Legia Warszawa czy Lech Poznań. Historia klubu to dowód, że przy konsekwentnej realizacji wizji, mądrym zarządzaniu i stabilności finansowej można przeskoczyć z niższych lig do krajowej czołówki.
| Trofeum | Liczba zwycięstw | Lata |
|---|---|---|
| Mistrzostwo Polski | 1 | 2022/2023 |
| Wicemistrzostwo Polski | 3 | 2020/2021, 2021/2022, 2024/2025 |
| Puchar Polski | 2 | 2020/2021, 2021/2022 |
| Superpuchar Polski | 3 | 2021, 2022, 2023 |
| Finał Pucharu Polski | 1 (srebrny medal) | 1967 |
Raków udowodnił, że klub spoza największych metropolii może rywalizować z tradycyjnymi potęgami polskiej piłki. Transformacja z zespołu walczącego o utrzymanie w niższych ligach do mistrza Polski i uczestnika europejskich pucharów pokazuje, że przy odpowiedniej wizji rozwoju wszystko jest możliwe. Częstochowski klub zapisał się na trwałe w historii polskiej piłki jako przykład nowoczesnego, dobrze zarządzanego zespołu budującego swoją pozycję z dala od wielkich aglomeracji.