Rankingi Górnik Zabrze – sukcesy, spadki i powroty

Górnik Zabrze to nazwa, która w polskiej piłce nożnej brzmi jak echo wielkiej historii. 14-krotny mistrz Polski, 6-krotny zdobywca Pucharu Polski, finalista Pucharu Zdobywców Pucharów – to tylko część dorobku klubu, który przez dekady wyznaczał standardy w ekstraklasie. Ale to także historia dwóch dramatycznych spadków, długiej suszy mistrzowskiej i trudnej walki o powrót do dawnej świetności. Rankingi Górnika Zabrze pokazują, jak wiele klub osiągnął i jak wiele stracił.

Początki – od fuzji do pierwszego mistrzostwa

Górnik powstał 14 grudnia 1948 roku w wyniku połączenia czterech lokalnych klubów: KS Zjednoczenie, KS Concordia, KS Pogoń i KS Skra. Nazwa „Górnik” nie była przypadkowa – odzwierciedlała górniczy charakter Zabrza i całego regionu. Pierwsze lata to okres konsolidacji, ale już w 1952 roku klub awansował do drugiej ligi.

Rok 1957 przyniósł piłkarzom Górnika pierwszy tytuł mistrzowski oraz finał Pucharu Polski (1:2 z ŁKS). To był początek czegoś wielkiego. Dwa lata później przyszło kolejne mistrzostwo, a ranking Górnika Zabrze zaczął rosnąć w siłę.

Złota era lat 60. – dominacja bez precedensu

Lata 60. to okres, którego żaden polski klub już nie powtórzył. W następnych 11 latach Górnik nie schodził już poniżej „medalowych” miejsc w tabeli ligowej, co w historii polskiego piłkarstwa jest wydarzeniem bez precedensu. W tym czasie zabrzanie siedmiokrotnie zdobyli mistrzostwo Polski – w latach 1959, 1961, 1963, 1964, 1965, 1966 i 1967.

Najbardziej imponująca była „złota seria” – Górnik ustanowił rekord zdobycia największej liczby kolejnych tytułów mistrzowskich (5), wygrywając ligę pięć razy z rzędu między 1963 a 1967 rokiem. To osiągnięcie do dziś pozostaje nieosiągalne dla innych drużyn. W tym samym okresie klub dwukrotnie zdobył Puchar Polski, pokonując w finale Czarnych Żagań 4:0 w 1965 roku i Ruch Chorzów 3:0 w 1968 roku.

Aż dziewięć razy mistrzami Polski było na boisku dwóch graczy Górnika – Erwin Wilczek i Stefan Florenski. Nikt w Polsce nie może pochwalić się podobnym osiągnięciem.

W składzie grały legendy polskiej piłki. Włodzimierz Lubański w latach 1963-1975 pokonywał bramkarzy rywali aż 155 razy, potrzebując do tego 234 występów. Lubański aż cztery razy z rzędu sięgał po tytuł króla strzelców Ekstraklasy w latach 1966-1969. Ernest Pohl, którego imieniem nazwano stadion, to kolejna legenda – najskuteczniejszy piłkarz w dziejach ekstraklasy, który strzelił 186 goli, z czego 143 w barwach Górnika.

Finał europejskiego pucharu – największy sukces międzynarodowy

Ranking Górnika Zabrze w rozgrywkach europejskich to osobny rozdział. Sezon 1969/70 przyniósł coś niebywałego – klub dotarł do finału Pucharu Zdobywców Pucharów, jako jedyny polski zespół w historii.

Droga do finału była dramatyczna. Górnik pokonał Olympiakos Pireus, Glasgow Rangers i Lewski Sofia, ale największe emocje przyniosły mecze z AS Romą w półfinale. Regulamin nie przewidywał wówczas strzelania karnych, więc trzeba było rozegrać dodatkowy mecz na neutralnym terenie. Drużyny spotkały się w Strasburgu i tam padł remis 1:1 w regulaminowym czasie, potem dogrywka bez goli. O awansie do finału przesądził rzut monetą.

Największym sukcesem Górnika Zabrze był awans do finału Pucharu Zdobywców Pucharów w 1970 roku, gdzie zmierzyli się z Manchesterem City – na stadionie w Wiedniu Górnik przegrał 1:2. W 29 kwietnia 1970 roku na wiedeńskim Praterze zabrzanie długo stawiali opór angielskiemu mistrzowi, ale ostatecznie musieli uznać wyższość rywali.

Rozgrywki	Osiągnięcie	Sezon
Puchar Zdobywców Pucharów	Finalista	1969/70
Puchar Mistrzów	Ćwierćfinalista	1967/68
Puchar Zdobywców Pucharów	Ćwierćfinalista	1970/71
Puchar Ameryki (Interliga)	Półfinalista	1963

W europejskich pucharach Górnik mierzył się z największymi – Bayern Monachium, Anderlecht, Hamburger SV, Juventus i Real Madryt. W sezonie 1970/71 przyszedł rewanż z Manchesterem City, tym razem w ćwierćfinale. Fantastyczne zwycięstwo zabrzan nad obrońcami tytułu oglądało z trybun 90 tysięcy ludzi.

Lata 70. – kontynuacja sukcesów i pierwszy kryzys

W latach 70. Górnik Zabrze zdobył 2 Mistrzostwa Polski (sezon 1970/1971, sezon 1971/1972) i 3-krotnie zwyciężył w rozgrywkach o Puchar Polski (sezon 1969/1970, sezon 1970/1971, sezon 1971/1972). To była kontynuacja świetności z poprzedniej dekady, choć już nie tak dominująca.

Jednak w połowie dekady forma zaczęła spadać. Ranking Górnika Zabrze w lidze systematycznie się pogarszał. W późną wiosnę 1978 roku drużyna została zdegradowana do drugiej ligi. Jednak wróciła po jednym roku i w sezonie 1979-80 zajęła szóste miejsce. To był pierwszy spadek w historii klubu – bolesny cios dla kibiców przyzwyczajonych do dominacji.

Lata 80. – fenomenalny powrót na szczyt

Po powrocie z drugiej ligi Górnik potrzebował kilku lat na odbudowę. W 1984 roku, po zakupie grupy utalentowanych zawodników (Ryszard Komornicki, Waldemar Matysik, Eugeniusz Cebrat, Andrzej Zgutczyński, Tadeusz Dolny, Andrzej Pałasz), Górnik zajął czwarte miejsce, co było znakiem lepszych czasów.

I lepsze czasy nadeszły. Między 1985 a 1988 Górnik ponownie zanotował wspaniałą serię, zdobywając cztery kolejne mistrzostwa. To był drugi złoty okres w historii klubu. W sezonie 1987/1988 Górnik wygrał swój jedyny Superpuchar Polski, pokonując Lech Poznań 2:1.

Cztery mistrzostwa z rzędu w latach 1985-1988 to dowód na to, że Górnik potrafił powstać z kryzysu i wrócić na szczyt.

Dekada	Mistrzostwa Polski	Puchary Polski	Charakterystyka
Lata 50.	2 (1957, 1959)	0	Początek wielkiej historii
Lata 60.	7	2	Złota era, rekordowa seria 5 tytułów z rzędu
Lata 70.	2	3	Kontynuacja sukcesów, potem pierwszy spadek
Lata 80.	4	0	Fenomenalny powrót, 4 tytuły z rzędu
Od lat 90.	0	0	Długa susza mistrzowska

Lata 90. i początek XXI wieku – walka o przetrwanie

W 1994 Górnik ponownie walczył o tytuł z zawodnikami takimi jak Jerzy Brzęczek, Grzegorz Mielcarski, Tomasz Wałdoch. Przed ostatnią kolejką na czele tabeli były: Legia 47 punktów i Górnik 45 punktów. Niestety, mistrzem została Legia. To był ostatni sezon, w którym Górnik realnie walczył o tytuł.

Kolejne lata przyniosły stopniowy spadek w rankingach Górnika Zabrze. Po zajęciu 16. miejsca w Ekstraklasie w sezonie 2008-09, klub został zdegradowany do pierwszej ligi podczas sezonu 2009-10. W czerwcu 2010 roku klub wywalczył awans z powrotem do Ekstraklasy. Drugi spadek w historii, ale tym razem powrót przyszedł szybko.

Jednak to nie był koniec problemów. W XXI wieku Górnik dwukrotnie spadał do niższej klasy rozgrywkowej, występując w sezonach 2009/10 oraz 2016/17. Na szczęście dla zabrzan szybko zdołał ponownie wracać do Ekstraklasy. Drugi spadek w 2016 roku był kolejnym ciosem, ale kibice nie stracili wiary.

Pozycja w rankingu wszech czasów

Górnik zajmuje czwarte miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy. Drużyna z Zabrza na najwyższym poziomie rozgrywkowym zdobyła 2344 punkty, wygrywając 781 meczów, remisując 523 spotkania i ponosząc 527 porażek. Bilans bramek wynosi 2740-2048.

Górnik w Ekstraklasie występował w latach 1956–1978, 1979–2009, 2010–2016, a od 2017 roku występuje nieprzerwanie. Wyżej w tabeli wszech czasów znajdują się tylko Legia Warszawa, Wisła Kraków i Ruch Chorzów.

Legia, Wisła, Ruch i Górnik mają po 14 tytułów mistrza Polski, choć w 1951 roku Ruch otrzymał tytuł mistrza kraju, nie będąc zwycięzcą ligi, a jedynie zdobywcą Pucharu Polski. To oznacza, że w rankingu czystych triumfów ligowych Górnik Zabrze dzieli podium z największymi klubami w kraju.

Rekordy indywidualne zawodników

Rankingi Górnika Zabrze to nie tylko sukcesy drużynowe, ale także indywidualne osiągnięcia zawodników, które do dziś pozostają niedoścignione.

• Najwięcej meczów na najwyższym poziomie rozegrał Zygfryd Szołtysik – aż 395, co długo było rekordem ligi
• Ernest Pohl wciąż jest najskuteczniejszym piłkarzem w dziejach ekstraklasy, strzelając 186 goli, z czego 143 w barwach Górnika
• Włodzimierz Lubański trafiał w lidze do siatki 155 razy i cztery razy z rzędu zdobywał koronę najlepszego strzelca ligi
• Aż dziewięć razy mistrzami Polski było na boisku dwóch graczy Górnika – Erwin Wilczek i Stefan Florenski

Era Podolskiego i współczesność

Na początku lipca 2021 roku piłkarzem Górnika został Lukas Podolski, wielki kibic 14-krotnych mistrzów Polski. Pochodzący z Sośnicy Mistrz Świata z 2014 roku związał się z klubem, któremu kibicował od najmłodszych lat. Sama prezentacja piłkarza na Arenie Zabrze zgromadziła około 10 tysięcy kibiców.

Transfer Podolskiego to było wydarzenie bez precedensu w polskiej lidze. Dał klubowi ogromny zastrzyk medialny i marketingowy, choć nie przełożył się na mistrzostwo. Niemniej, pozycja Górnika w rankingach frekwencji znacząco wzrosła.

W sezonie 2016-17, gdy Górnik grał na zapleczu ekstraklasy, odnotował najwyższą średnią frekwencję (10 636) spośród wszystkich klubów drugiej ligi i najwyższą frekwencję w lidze (20 987). Po powrocie do ekstraklasy w 2017 roku Górnik odnotował najwyższą średnią frekwencję w polskiej piłce, przewyższając Lech Poznań i Legię Warszawa.

Górnik Zabrze ma jedną z największych i najbardziej lojalnych baz kibiców w Polsce, szczególnie w aglomeracji katowickiej.

Susza mistrzowska – 37 lat bez tytułu

Ostatnie mistrzostwo Polski Górnik zdobył w sezonie 1987/88. Od tego czasu minęło już ponad 37 lat bez tytułu – to najdłuższa susza mistrzowska w historii klubu. Dla porównania, między pierwszym a drugim mistrzostwem minęły zaledwie dwa lata, a w złotych erach tytuły przychodzały regularnie.

Ranking Górnika Zabrze w ostatnich dekadach to historia walki o utrzymanie, dwóch spadków do drugiej ligi i trudnych powrotów. Klub, który przez 11 lat nie schodził poniżej podium, dziś zmaga się z problemami finansowymi i sportowymi, próbując odbudować dawną świetność.

Akademia i sukcesy młodzieżowe

Ostatni okres to również sukcesy Akademii Piłkarskiej Górnika Zabrze. Drużyny młodzieżowe regularnie osiągają wysokie lokaty w rozgrywkach juniorskich. Mistrzostwa Polski juniorów U-19: 1. miejsce (3): 1967, 1989, 2020.

Od 2010 roku Górnik wypromował wielu zawodników do reprezentacji Polski i transferował kilku piłkarzy do silniejszych lig, w tym Arkadiusza Milika, Łukasza Skorupskiego, Szymona Żurkowskiego i Pawła Bochniewicza. To pokazuje, że mimo braku mistrzostw, klub wciąż potrafi wychowywać talenty.

Rekordy, które przetrwały próbę czasu

Górnik dzierży rekord zdobycia największej liczby kolejnych tytułów mistrzowskich Polski (5) oraz Pucharu Polski (5). Te osiągnięcia z lat 60. pozostają niedoścignione i prawdopodobnie nigdy nie zostaną pobite, biorąc pod uwagę obecną konkurencję w ekstraklasie.

Górnik jest jednym z najbardziej utytułowanych polskich klubów w historii, zdobywając drugą największą liczbę tytułów mistrzowskich Polski razem z Ruchem Chorzów. W rankingu osiągnięć Górnika Zabrze wyróżniają się dwie epoki dominacji – lata 60. i 80. – rozdzielone okresem przejściowym z dwoma tytułami na początku lat 70.

Rankingi Górnika Zabrze to opowieść o wzlotach i upadkach. Od dominacji w latach 60., przez finał europejskiego pucharu, fenomenalny powrót w latach 80., po bolesne spadki i długie lata bez sukcesów. To historia klubu, który zapisał się złotymi zgłoskami w polskiej piłce, ale od dekad nie może wrócić na szczyt. Transfer Podolskiego, rozwój akademii i wierna baza kibiców dają nadzieję, ale droga do odbudowy pozycji Górnika Zabrze w rankingu i walki o mistrzostwo pozostaje długa. Pytanie brzmi: czy klub, który dwukrotnie potrafił powstać z kryzysu, zdoła to zrobić po raz trzeci?