Radomiak Radom to fascynujący przykład klubu, który przeszedł przez wszystkie szczeble polskiej piłki – od czwartej ligi po stabilną pozycję w Ekstraklasie. Klub, który jeszcze 20 lat temu grał w czwartej lidze, dziś jest regularnym uczestnikiem najwyższej klasy rozgrywkowej. Historia rankingowa zielono-biało-zielonych pokazuje, że droga do elity nie musi być szybka, ale wymaga konsekwencji. Klub potrzebował 13 lat, żeby przejść z IV ligi do Ekstraklasy, ale zrobił to w sposób zrównoważony.
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Jagiellonia BiałystokLM | 22 | 38 | 10 | 8 | 4 | 39:26 | +13 | |
| 2 | Zagłębie LubinLM | 23 | 38 | 10 | 8 | 5 | 37:27 | +10 | |
| 3 | Lech PoznańLK | 23 | 38 | 10 | 8 | 5 | 40:34 | +6 | |
| 4 | Górnik ZabrzeLK | 23 | 34 | 10 | 4 | 9 | 33:31 | +2 | |
| 5 | Raków Częstochowa | 23 | 34 | 10 | 4 | 9 | 31:29 | +2 | |
| 6 | Cracovia | 23 | 33 | 8 | 9 | 6 | 29:25 | +4 | |
| 7 | Wisła Płock | 23 | 33 | 8 | 9 | 6 | 24:20 | +4 | |
| 8 | Pogoń Szczecin | 23 | 31 | 9 | 4 | 10 | 33:35 | -2 | |
| 9 | Korona Kielce | 23 | 30 | 8 | 6 | 9 | 27:26 | +1 | |
| 10 | GKS Katowice | 22 | 30 | 9 | 3 | 10 | 31:32 | -1 | |
| 11 | Motor Lublin | 23 | 30 | 7 | 9 | 7 | 32:37 | -5 | |
| 12 | Radomiak Radom | 22 | 29 | 7 | 8 | 7 | 37:34 | +3 | |
| 13 | Piast Gliwice | 23 | 29 | 8 | 5 | 10 | 26:28 | -2 | |
| 14 | Lechia Gdańsk | 23 | 28 | 9 | 6 | 8 | 46:45 | +1 | |
| 15 | Arka Gdynia | 22 | 26 | 7 | 5 | 10 | 21:38 | -17 | |
| 16 | Legia Warszawa↓ | 23 | 25 | 5 | 10 | 8 | 27:29 | -2 | |
| 17 | Widzew Łódź↓ | 23 | 24 | 7 | 3 | 13 | 29:33 | -4 | |
| 18 | Bruk-Bet Termalica Nieciecza↓ | 23 | 22 | 5 | 7 | 11 | 27:40 | -13 |
Początki klubu i pierwsze awanse
W 1910 roku rosyjscy władcy Polski zezwolili na założenie Radomskiego Towarzystwa Sportowego, które składało się z pięciu sekcji: piłki nożnej, kolarstwa, tenisa, łyżwiarstwa i gimnastyki. Pierwszy mecz piłkarze RKS rozegrali w 1911 roku – była to porażka 5-2 ze Stellą Warszawa. To był skromny początek, ale klub szybko zaczął się rozwijać.
W 1924 roku Radomskie Towarzystwo Sportowe wywalczyło awans do klasy B warszawskiej, która była wówczas drugim poziomem rozgrywek piłkarskich w Polsce. W 1925 roku awansowali do klasy A warszawskiej, a w 1928 roku wszystkie drużyny z Radomia przeniesiono do ligi kieleckiej, gdzie po wygraniu rozgrywek Radom grał w barażach o Ekstraklasę, przegrywając z Podgórzem Kraków i Naprzód Lipiny. Przez lata 30. klub był jednym z najlepszych w lidze, choć do elity się nie przebił.
Po wojnie historia klubu nabrała nowego wymiaru. W kwietniu 1945 roku powstał Klub Sportowy Bata w Radomiu, który w lipcu tego samego roku został przemianowany na Klub Sportowy Radomiak. Nowa drużyna wygrała rozgrywki regionalne oraz mistrzostwo Warszawy po pokonaniu Polonii Warszawa, a w 1946 roku Radomiak grał w regionalnych barażach o Mistrzostwo Polski, pokonując KS Lublinianka 5-0, by ostatecznie przegrać 3-1 z ŁKS-em Łódź w finale.
Fuzja i droga przez ligi
Fuzja Klubu Sportowego Radomiak z podupadającym Radomskim Kołem Sportowym dokonała się w 1967 roku, a jej owocem był Radomski Klub Sportowy Radomiak. To połączenie stworzyło fundament pod przyszłe sukcesy, choć droga do elity okazała się wyboista.
Lata 1969 i 1972 okazały się owocne, gdyż zielono-biało-zieloni uzyskiwali w nich awans na zaplecze najwyższej klasy rozgrywkowej, jednak w każdym z tych przypadków przygoda Radomiaka z II ligą trwała zaledwie jeden sezon. To były krótkie epizody, które nie przyniosły stabilizacji. Pozycja Radomiaka w rankingach przez długie lata oscylowała między drugą a trzecią ligą.
Sezon 1976/77 przyniósł wygraną w zmaganiach III ligi, po czym w II lidze zespół zadomowił się na dłużej niż sezon, a rozgrywki 1982/83 Radomiak zakończył na drugim miejscu w tabeli, ale promocję na najwyższy szczebel uzyskał wtedy tylko zwycięski Motor Lublin.
Pierwszy awans do Ekstraklasy – 1984 rok
Sezon 1983/84 okazał się przełomowy. Przed sezonem 1983–84 Radomiak był uważany za jednego z faworytów, a drużyna udowodniła swoją klasę, zdobywając awans 20 czerwca 1984 roku po pokonaniu Hutnika Warszawa 2–1. To był historyczny moment dla klubu i całego miasta.
W pierwszym, historycznym meczu w Ekstraklasie Radomiak pokonał Bałtyk Gdynia 3–0 u siebie. Start był obiecujący i kibice w Radomiu mieli powody do optymizmu. Po jesiennej części sezonu Radomiak zajmował piąte miejsce, siedem punktów za liderem rozgrywek Legią Warszawa.
Niestety, wiosna przyniosła rozczarowanie. Wiosenna część sezonu 1984–85 Ekstraklasy okazała się rozczarowaniem, ponieważ Radomiak zaczął przegrywać i został zdegradowany razem z Wisłą Kraków. W 30 meczach Radomiak zanotował 8 zwycięstw, 9 remisów i 13 porażek. Ranking Radomiaka w Ekstraklasie pokazał brutalne realia – awans to jedno, utrzymanie to zupełnie inna historia.
Najważniejsze mecze pierwszego sezonu w Ekstraklasie
| Data | Mecz | Wynik | Strzelcy |
|---|---|---|---|
| 25.08.1984 | Pogoń Szczecin – Radomiak | 2:0 | – |
| 01.09.1984 | Radomiak – Lech Poznań | 1:1 | Szymanek |
| 15.09.1984 | Radomiak – Wisła Kraków | 1:0 | Andrzejewski |
| 22.09.1984 | Radomiak – Legia Warszawa | 1:1 | Zawadzki |
| 06.10.1984 | Radomiak – Widzew Łódź | 1:0 | Zawadzki |
| 03.11.1984 | Radomiak – Motor Lublin | 3:0 | Andrzejewski (2), Banaszek |
Upadek do czwartej ligi
Po spadku z Ekstraklasy rozpoczął się trudny okres w historii klubu. W roku 1985 Radomiak występował w najwyższej klasie rozgrywkowej, a zaledwie dekadę później rozpoczął rozpaczliwy marsz ku IV lidze, w której spędził lata 1996–2000 oraz sezon 2002/03. Dla klubu założonego w 1910 roku i mającego za sobą grę w Ekstraklasie była to kompromitacja.
W 1993 roku Radomiak wrócił na drugi poziom i w sezonie 1993-94 zajął czwarte miejsce z Rafałem Siadaczką jako najlepszym zawodnikiem. Ranking Radomiaka znów rósł, ale następny sezon przyniósł kolejny spadek. Klub z tradycjami grał na poziomie wojewódzkim, walcząc z zespołami, których nazwy dziś już nikt nie pamięta.
Rok 2004 przyniósł zielono-biało-zielonym powrót na zaplecze dzisiejszej Ekstraklasy, ale utrzymali się oni na tym poziomie przez zaledwie dwa sezony, a do zmagań 2008/09 znów przystąpili jako IV-ligowiec. W międzyczasie stowarzyszenie upadło, a w jego miejsce powołano spółkę akcyjną.
Systematyczny powrót i awans 2021
Od tego momentu zespół notuje systematyczny progres, zakłócony tylko spadkiem z III ligi w rozgrywkach 2013/14. Od sezonu 2015/16 Radomiak występuje na szczeblu centralnym. To był początek nowej ery, która miała zakończyć się wielkim sukcesem.
Sukces ten został powtórzony w roku 2021, kiedy to zespół pod wodzą Dariusza Banasika wygrał rozgrywki Fortuna 1 Ligi zapewniając sobie awans do Ekstraklasy. Awans ten wywalczony został w pięknym stylu i jak wynika z kursów wystawionych przez bukmacherów, Radomiak był pewniakiem do awansu już na kolejkę przed zakończeniem rozgrywek.
Tym razem wszystko było inaczej. Klub miał stabilne zaplecze finansowe, nowoczesny stadion i doświadczonego trenera.
Sezon 2021-22 był pierwszym sezonem Radomiaka w najwyższej klasie rozgrywkowej od sezonu 1984-85. Dla beniaminka była to ogromna niewiadoma – czy historia się powtórzy, czy tym razem klub poradzi sobie lepiej?
Stabilizacja w Ekstraklasie
Odpowiedź przeszła najśmielsze oczekiwania. Radomiak zakończył swój debiutancki sezon w Ekstraklasie na 7. miejscu z 48 punktami, notując 11 zwycięstw, 15 remisów i 8 porażek przy bilansie bramkowym 42:40. To był wynik sensacyjny dla beniaminka, który pokazał, że tym razem przygotowanie było znacznie lepsze niż przed 37 laty.
Kluczową różnicą między pierwszym a drugim awansem było lepsze przygotowanie organizacyjne i finansowe. Obecna pozycja Radomiaka w rankingu Ekstraklasy – stabilny środek tabeli – jest największym osiągnięciem w historii klubu. Po raz pierwszy zielono-biało-zieloni udowodnili, że potrafią nie tylko awansować do elity, ale również w niej pozostać.
Porównanie dwóch awansów do Ekstraklasy
| Aspekt | Awans 1984 | Awans 2021 |
|---|---|---|
| Przygotowanie | Szybki awans bez solidnych fundamentów | 13 lat systematycznej pracy |
| Pierwszy sezon | Spadek po jednym sezonie | 7. miejsce z 48 punktami |
| Infrastruktura | Brak nowoczesnego stadionu | Nowoczesny stadion im. Braci Czachorów |
| Zaplecze finansowe | Niestabilne | Stabilne, spółka akcyjna |
| Bilans meczów | 8-9-13 | 11-15-8 |
Rekordy i statystyki klubu
Radomiak Radom przez lata swojej historii ustanowił szereg klubowych rekordów, które pokazują skalę osiągnięć i wyzwań, przed którymi stał klub.
- Najwyższa wygrana: 15:0 (7 maja 2000 roku z Mazovią Mińsk Mazowiecki)
- Najwyższe zwycięstwo w Ekstraklasie: 5:1 (23 czerwca 1985 roku z Górnikiem Wałbrzych)
- Najwyższa przegrana: 0:9 (29 maja 1966 roku z KSZO Ostrowiec Świętokrzyski)
- Najwyższa porażka w Ekstraklasie: 1:3 (22 maja 1985 roku z Widzewem Łódź)
Jeśli chodzi o indywidualne osiągnięcia, najwięcej występów łącznie zaliczył Marek Wojdaszka – 310, a najwięcej występów w Ekstraklasie mają Andrzej Niedziółka i Adam Benesz – po 30. Najwięcej goli łącznie strzelił Rossi Pereira Leandro – 99, a najwięcej goli w Ekstraklasie Mirosław Sajewicz – 8.
Sukcesy w Pucharze Polski
Jednym z najważniejszych osiągnięć Radomiaka poza ligą był sukces w Pucharze Polski. Do największych dotychczasowych należy zaliczyć dwa awanse do Ekstraklasy, a także dojście do ¼ finału Pucharu Polski w sezonie 2006/2007, jeszcze jako drużyna z III Ligi. To osiągnięcie pokazało, że klub potrafił rywalizować z zespołami z wyższych lig, nawet znajdując się na trzecim poziomie rozgrywkowym.
Dojście do ćwierćfinału Pucharu Polski jako III-ligowiec pozostaje jednym z najbardziej imponujących wyników w historii klubu.
Derby i lokalna dominacja
W Radomiu odbywały się derby między Radomiakiem a Bronią Radom – rozegrano 69 takich spotkań, z czego Radomiak wygrał 30, 19 razy padł remis, a 20 razy zwyciężyła Broń. Obecnie Broń gra na znacznie niższym poziomie, więc derby nie mają miejsca.
Pozycja Radomiaka w rankingu lokalnym jest niekwestionowana – to jedyny klub z Radomia grający na centralnym szczeblu rozgrywkowym. Klub stał się wizytówką miasta i dumą lokalnej społeczności.
Legendy klubu
Historia Radomiaka to także historia wybitnych zawodników, którzy zapisali się w pamięci kibiców. Bracia Aleksander i Marian Czachorowie tworzyli piekielnie groźny duet ofensywny zielono-biało-zielonych. Jedyny piłkarz, który zagrał w seniorskiej reprezentacji Polski będąc jednocześnie aktualnym zawodnikiem Radomiaka. W 2010 roku klubowy stadion zyskał patronów – właśnie braci Czachorów.
Inną legendą jest Marek Wojdaszka, który rozegrał dla Radomiaka ponad 500 spotkań i podczas obchodów 85. rocznicy powstania klubu został wybrany najlepszym zawodnikiem w historii zielono-biało-zielonych. Występował zarówno na boiskach Ekstraklasy, jak i III ligi, pozostając wierny klubowi przez całą karierę.
Obecna sytuacja i przyszłość
Radomiak w ostatnich sezonach pokazuje, że potrafi utrzymać się w Ekstraklasie. Klub buduje stabilną pozycję w środku tabeli, unikając stresu związanego z walką o utrzymanie. To zupełnie inna sytuacja niż w latach 80., kiedy beniaminek nie był przygotowany na realia najwyższej klasy rozgrywkowej.
Ranking Radomiaka Radom w polskiej piłce przeszedł niesamowitą ewolucję – od czwartej ligi na początku XXI wieku, przez systematyczny awans przez wszystkie szczeble, aż po stabilną pozycję w Ekstraklasie. Klub udowodnił, że droga do elity jest możliwa nawet dla zespołów bez wielkich tradycji i budżetów, jeśli tylko istnieje konsekwentny plan rozwoju.
Historia rankingów Radomiaka to lekcja cierpliwości i konsekwencji. To dowód na to, że historia rankingowa klubu nie jest wyrokiem – można ją zmienić poprzez profesjonalne podejście do zarządzania i inwestycje w infrastrukturę. Radomiak jest obecnie przykładem dla innych klubów z mniejszych ośrodków, które marzą o grze w najwyższej klasie rozgrywkowej.
