Fiorentina to klub, który od dekad buduje swoją pozycję we włoskim futbolu, choć nigdy nie należał do absolutnej elity Serie A. Viola zdobyła dwa mistrzostwa Włoch (1955/56 i 1968/69) oraz sześć Pucharów Włoch, co stawia ją w gronie szanowanych, lecz nie dominujących zespołów Półwyspu Apenińskiego. Na arenie europejskiej historia florentyńczyków jest jeszcze bardziej fascynująca – klub jako pierwszy włoski zespół zagrał w finale Pucharu Europy, a dekadę później jako pierwszy z Italii wygrał oficjalne rozgrywki UEFA. Ostatnie lata przyniosły dwa kolejne finały Conference League, które zakończyły się porażkami, potwierdzając frustrującą tendencję do przegrywania najważniejszych meczów.
ACF Fiorentina: rozgrywki w aktualnym sezonie
Rozgrywki Fiorentiny w tym sezonie obejmują zarówno ligowe mecze Serie A, jak i europejskie starcia. Kompletne zestawienie wszystkich spotkań z bieżącego sezonu, wraz z wynikami i szczegółami meczowymi, znajdziesz w poniższej tabeli.
Początki i droga do pierwszych sukcesów
Fiorentina to klub z Florencji, który został oficjalnie zarejestrowany w 1926 roku. Markiz Luigi Ridolfi zdecydował się połączyć dwa lokalne zespoły: CS Firenze i PG Fiorentina Libertas, tworząc Associazione Calcio Fiorentina SpA, od samego początku silnie związaną z tradycjami Florencji. Drużyna ta do dziś występuje na stadionie Artemio Franchi.
Po trudnym starcie i trzech sezonach w niższych ligach, Fiorentina osiągnęła Serie A w 1931 roku, a w tym samym roku otwarto nowy stadion, pierwotnie nazwany imieniem Giovanniego Berty, obecnie znany jako Stadio Artemio Franchi. W 1941 roku zdobyli swój pierwszy Puchar Włoch, ale zespół nie był w stanie rozwinąć tego sukcesu w latach 40. z powodu II wojny światowej i innych problemów.
Złote lata 50. i 60. – pierwsze mistrzostwo i europejski triumf
W 1950 roku Fiorentina zaczęła osiągać konsekwentne miejsca w pierwszej piątce krajowych rozgrywek. Zespół wygrał pierwsze scudetto Fiorentiny w sezonie 1955-56, z przewagą 12 punktów nad drugim Milanem. To był przełomowy moment w historii klubu, który otworzył drzwi do europejskich rozgrywek.
Fiorentina była pierwszym włoskim klubem, który zagrał w finale Pucharu Europy w 1956-57, ale przegrała z Realem Madryt.
Choć finał zakończył się porażką, Viola udowodniła, że potrafi konkurować z najlepszymi w Europie. W 1961 roku drużyna trenowana przez Nándora Hidegkutiego sięgnęła po pierwszy i jedyny sukces w Europie – Viola wygrała Puchar Zdobywców Pucharów okazując się lepszym zespołem od szkockiego Rangers. Fiorentina stała się pierwszym włoskim klubem, który wygrał oficjalne rozgrywki UEFA – Puchar Zdobywców Pucharów w dwumeczu z Rangers.
Po kilku latach zajmowania miejsc wicemistrzowskich, Fiorentina nieco osłabła w latach 60., oscylując między czwartym a szóstym miejscem, chociaż klub wygrał Coppa Italia i Puchar Mitropa w 1966 roku.
Sezon 1968/69 – drugie i ostatnie mistrzostwo
Podczas gdy lata 60. przyniosły kilka trofeów i dobre wyniki w Serie A dla Fiorentiny, nikt nie wierzył, że klub może walczyć o tytuł – sezon 1968-69 rozpoczął się z Milanem jako faworytem, ale w 7. kolejce przegrał z Bolognią i został wyprzedzony przez Cagliari Gigiego Rivy. Fiorentina, po niezbyt imponującym początku, przesunęła się na szczyt Serie A, ale pierwsza połowa sezonu zakończyła się remisem 2:2 z Varese, pozostawiając Cagliari jako samodzielnego lidera – druga połowa sezonu była trójstronną walką między Milanem, Cagliari i Fiorentiną.
Fiorentina znów okazała się najlepsza w Serie A przegrywając raptem jeden mecz – liderem tamtej drużyny był Mario Maraschi, najlepszy strzelec w sezonie. Zespół wygrał wszystkie pozostałe mecze, pokonując rywali Juventus w Turynie w przedostatniej kolejce, aby przypieczętować swój drugi i ostatni tytuł krajowy.
Era Batistuty i ostatnie krajowe trofea
Lata 90. to okres, który fani Fiorentiny wspominają z nostalgią, głównie za sprawą jednego zawodnika. Niemalże przez całe lata 90., a dokładnie od 1991 do 2000 roku w barwach Fiorentiny występował słynny Gabriel Batistuta. Argentyńczyk stał się absolutną ikoną klubu, a jego skuteczność do dziś pozostaje nieosiągalna dla kolejnych pokoleń napastników.
| Zawodnik | Lata gry | Mecze | Gole |
|---|---|---|---|
| Gabriel Batistuta | 1991-2000 | 332 | 207 |
| Kurt Hamrin | 1958-1967 | 362 | 208 |
| Giancarlo Antognoni | 1972-1987 | 429 | 72 |
| Alberto Gilardino | 2008-2012 | – | 59 |
W tym czasie Viola nie notowała spektakularnych triumfów, a trofea, jakie zdobyła to Coppa Italia w 1996 roku i Superpuchar Włoch. W tamtym okresie w Fiorentinie grał też inny uznany zawodnik na arenie międzynarodowej – Manuel Rui Costa, wielokrotny reprezentant Portugalii.
Claudio Ranieri został sprowadzony jako trener na sezon 1993-94, a w tym roku Fiorentina zdominowała Serie B – po powrocie do Serie A, Ranieri stworzył dobry zespół skoncentrowany wokół nowego króla strzelców Batistuty, podpisując kontrakt z młodym talentem Rui Costą z Benfiki. Klub ponownie udowodnił swoją wartość w rozgrywkach pucharowych, wygrywając Coppa Italia przeciwko Atalancie i kończąc na wspólnym trzecim miejscu w Serie A – latem Fiorentina stała się pierwszym klubem niebędącym mistrzem kraju, który wygrał Superpuchar Włoch, pokonując Milan 2:1 na San Siro.
W czasie kiedy Fiorentina zwyciężała ostatni raz Puchar Włoch trenerem był Claudio Ranieri – to właśnie pod jego wodzą, czyli w 2001 roku klub z Florencji wygrał ostatnie trofeum, czyli Coppa Italia.
Bankructwo i dramatyczny upadek
Początek XXI wieku przyniósł katastrofę finansową, która niemal zniszczyła klub. Okazało się, że Fiorentina ma długi w wysokości 50 mln dolarów, co równało się z bankructwem i wyprzedażą wszystkich zawodników – złota era skończyła się dramatycznie wraz z ogłoszeniem upadłości, spadkiem do Serie C2 i wizją błąkania się drużyny po toskańskich wioskach.
W sezonie 2001-02 Fiorentina została relegowana administracyjnie do Serie C2 (czwarta liga) z powodu problemów finansowych – klub zbankrutował i musiał być reaktywowany od podstaw, początkowo działał jako Florentia Viola w Serie C2, zanim wrócił do najwyższej klasy rozgrywkowej w sezonie 2003-04.
Fiorentina potrzebowała zaledwie 23 miesięcy, by wrócić z bankructwa do Serie A.
Do Serie A Fiorentina powróciła w sezonie 2004/2005. W sezonie 2004/2005 uplasowali się na 15. pozycji, co pozwoliło im utrzymać się w lidze po emocjonującej walce aż do ostatniej kolejki. Odbudowa pozycji w europejskich rankingach trwała znacznie dłużej niż sam powrót do ekstraklasy.
Powrót do europejskich pucharów
W tamtym czasie trenerami klubu byli Sergio Buso, Dino Zoff i Cesare Prandelli – ten ostatni został na Artemio Franchi aż do 2010 roku, a kiedy Prandelli prowadził Fiorentinę klub ten zaczął występy w Pucharze UEFA i Lidze Mistrzów. To był znak, że Viola wróciła do gry o europejskie cele.
W sezonie 2005/2006 królem strzelców Serie A w barwach Fiorentiny został Luca Toni, późniejszy mistrz świata z reprezentacją Italii. Ten sezon pokazał, że klub odzyskał zdolność konkurowania z najlepszymi we Włoszech.
Europejskie finały i frustrujące porażki
Historia Fiorentiny w europejskich pucharach to opowieść o wielkich osiągnięciach, ale też bolesnych porażkach w najważniejszych momentach. Od tamtej pory klub zagrał w sześciu finałach kontynentalnych rozgrywek, ale jedyne trofeum zdobył w sezonie 1960-61, wygrywając Puchar Zdobywców Pucharów.
| Sezon | Rozgrywki | Wynik | Rywal |
|---|---|---|---|
| 1956/57 | Puchar Europy | Porażka | Real Madryt |
| 1960/61 | Puchar Zdobywców Pucharów | Zwycięstwo | Rangers |
| 1961/62 | Puchar Zdobywców Pucharów | Porażka | Atletico Madryt |
| 1989/90 | Puchar UEFA | Porażka | Juventus |
| 2022/23 | Conference League | Porażka | West Ham United |
| 2023/24 | Conference League | Porażka | Olympiakos |
Fiorentina jest pierwszym klubem w historii, który zagrał w dwóch kolejnych finałach Conference League i oba przegrał. To szczególnie frustrujące, biorąc pod uwagę, że Conference League jest teoretycznie najsłabszą z europejskich rozgrywek klubowych.
Unikalny rekord w europejskich rozgrywkach
Fiorentina jest jednym z piętnastu europejskich zespołów, które zagrały w finałach wszystkich trzech głównych rozgrywek kontynentalnych – Pucharu Europy/Ligi Mistrzów, Pucharu Zdobywców Pucharów i Pucharu UEFA/Ligi Europy – w 2023 roku, docierając do finału Conference League, stała się pierwszym klubem, który osiągnął finały wszystkich czterech głównych europejskich rozgrywek klubowych. To wyjątkowe osiągnięcie pokazuje, że Viola regularnie pojawiała się na europejskiej scenie, choć brakowało jej ostatniego kroku do triumfu.
Fiorentina jest pierwszym klubem, który zanotował dwa kolejne finały w Conference League.
Bilans trofeów i pozycja w hierarchii włoskiego futbolu
ACF Fiorentina to dwukrotny mistrz Włoch i sześciokrotny zdobywca Coppa Italia – na krajowym podwórku Viola może poszczycić się również triumfem w Superpucharze Włoch. To solidny dorobek, choć zdecydowanie skromniejszy niż gigantów Serie A – Juventusu, Milanu czy Interu.
- Mistrzostwa Włoch: 2 (1955/56, 1968/69)
- Coppa Italia: 6 (1940, 1961, 1966, 1975, 1996, 2001)
- Superpuchar Włoch: 1 (1996)
- Puchar Zdobywców Pucharów: 1 (1960/61)
Fiorentina grała na najwyższym poziomie włoskiego futbolu przez większość swojego istnienia – tylko cztery kluby rozegrały więcej sezonów w Serie A. To dowód na stabilność i tradycję klubu, mimo braku regularnych sukcesów na najwyższym poziomie.
Współczesna Fiorentina i walka o europejskie miejsca
Od sezonu 2004/2005 Fiorentina nieprzerwanie występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej we Włoszech. Klub odbudował swoją pozycję po katastrofie finansowej i obecnie regularnie walczy o miejsca uprawniające do gry w europejskich pucharach.
Na czele klubu stoi Rocco Commisso, który od momentu przejęcia w 2019 roku dąży do umocnienia jego pozycji zarówno krajowo, jak i międzynarodowo. Amerykański biznesmen inwestuje w rozwój klubu, choć wielkie trofea wciąż pozostają poza zasięgiem.
Fiorentina znajduje się w gronie siedmiu włoskich klubów, które mają poprawiać współczynnik kraju – obok Interu, Atalanty, Napoli, Juventusu, Romy i Bologni, a Włochy zajmują obecnie 2. miejsce w rankingu krajów UEFA z wynikiem 90.517 punktów, ustępując jedynie Anglii.
Stadion Artemio Franchi – serce Fiorentiny
Zespół ma swoją siedzibę w malowniczej Florencji i rozgrywa mecze na stadionie Artemio Franchi, który może pomieścić aż 47 282 fanów. Obiekt, otwarty w 1931 roku, jest jednym z najbardziej charakterystycznych stadionów we Włoszech, a jego architektura pozostaje świadectwem epoki, w której powstał.
Fiorentina to klub głęboko zakorzeniony w kulturze Florencji. Klub ten określa się mianem „Viola”, co znaczy fioletowi lub „Gigliaty”, czyli liliowy. Fioletowe barwy klubu są nieodłącznym elementem tożsamości miasta, a kibice Violi należą do najbardziej lojalnych we Włoszech.
Historia Fiorentiny to opowieść o wzlotach i upadkach, wielkich sukcesach i bolesnych porażkach. Klub, który jako pierwszy włoski zespół zagrał w finale Pucharu Europy i wygrał europejskie rozgrywki, przeszedł przez bankructwo i degradację do czwartej ligi, by następnie odbudować się i wrócić na europejską scenę. Choć brakuje mu regularności w zdobywaniu trofeów, Fiorentina pozostaje ważną częścią włoskiego futbolu – klubem z bogatą historią, silną tożsamością i wiernymi kibicami, którzy wciąż marzą o powrocie do złotych lat.